Chì significarà di dì chì "A causes B?" Se pensate micca, ùn hè micca cusì simplice. Quandu no-scientists parranu di a causalità, averanu in generale chì u primu avvenimentu precede à u secondu in u tempu è pare chì esse relacionatu cù a so presentazione.
I scientisti, ma avutu bisognu à esse un pocu più chjaru. Hanu bisognu di sapè chì l'esposizione a una toxina sempre o fessi malati o solu à qualchì volte.
Hannu bisognu di capiscenu s'ellu un sintimu pupulari pò esse pruvucatu da un virus o parechji. Ùn serà micca abbastanza solu di dì chì una cosa cerca un'antra. I scientisti anu da esse capaci di discrive a natura di quella associazione. Per fà, anu sviluppatu a terminologia per spiegà a rapportu causali trà dui avvenimenti. Dicenu chì e cose sò necessari , abbastanza , nè, o i dui.
Cause Necessary vs. Causes Sufficenti
Sì qualchissia chì dice chì Una causa B ...
- Sì A hè necessariu per B (causa necessaria) chì significa chì ùn avete mai B si ùn avete micca. In altri palori, una cosa hè una causa necessaria di l'altru, chì significa chì u risultatu pò mai avè succede senza a causa. In ogni modu, quarchi cosa a causa si trova senza u risultatu.
- Sì A hè abbastanza per B (causa suffirenziu), chì significa chì si avete A, averete bisognu di B. In autri vocabuli, se qualse cosa hè una causa suffirenzia , invece ogni ghjornu chì passa u risultatu seguite. U risultatu sempre devi a causa. Tuttavia, u risultatu pò esse occorre senza a causa.
- Sì A ùn hè nè necessariu, nè suficienti per B, chì quandu, quandu A succe B va a succede. B can also happen without A. A causa aduprata porta à u risultatu, è quarchi u risultatu pò succorsu senza a causa
- Sì A hè abbundante è necessariu per B, B ùn succederà mai A A. In più, B sempre se passerà dopu à A. A causa sempre porta à u risultatu, è u risultatu micca mai successu senza a causa.
Quandu dicerete chì un avvene prupone l'altru pudete esse dichjaratu chì u primu successu hè:
- Tutti necessari è suffissi
- Hè necessariu ma micca abbastanza
- Sufficiente però micca necessariu
- Nè necessariu nè suficienti
Esempi Réal-World
Quattro circustanzi sò parechje di causalità chì avè in u mondu reale. Qualchi esempii sò:
- Hè necessariu ma micca bè
A persone hà da esse infettatu da VIVE prima ch'elli ponu sviluppà u SIDA. Infezzjoni di VIH hè, per quessa, una causa necessaria di u SIDA. In ogni casu, postu chì ogni persona cù HIV ùn sviluppa u SIDA , ùn hè micca solu per causà u SIDA. Pudete bisognu di più di l'infuzione VIH per u SIDA. - Sufficenti ma micca necessariu
A decapapia hè abbastanza per causà morte; però, a ghjente pò mancà in parechni manere altre. Dunque, a decapitation ùn hè micca necessariu per causà morte. - Nè Necessariu nè suffertu
A gonorrea ùn hè micca necessaria è nè suficiente per causà malatia inflamatoria pélvica . A persona pò aviri gonorrea senza ellu di sviluppà PID. Puderanu puru PID senza mai avè infessuatu da a gonorrea. - Tant o Necessariu è Sufficiente
A mutazione genetica di Tay-Sachs hè à tempu necessariu è suffine per u sviluppu di a malatia. Tuttu tutti cù a mutazione sarà sviluppata eventualmente Tay-Sachs. Nimu senza a mutazione ùn avarà mai.